SỔ TAY LỄ TÂN
Thứ Tư , 22/11/2017
Tiệc chiêu đãi ngoại giao

3. Tiệc chiêu đãi ngoại giao

3.1. Về cách thức tổ chức

  Tổ chức tiệc chiêu đãi ngoại giao tùy thuộc vào cách thức chủ nhà lựa chọn sao cho phù hợp với mục tiêu đón tiếp. Dưới đây là một số các loại tiệc phổ biến trong các hoạt động đối ngoại:

-  Tiệc rượu: Khách mời chủ yếu được mời thưởng thức rượu, có thể có một số đồ uống nhẹ như bia, nước ngọt, nước tinh khiết, và chuẩn bị số đồ ăn nguội hoặc ngọt. Đồ uống và đồ ăn có thể bố trí người phục vụ mang đi mời khách. Đồ ăn nhón bằng tay.

-  Tiệc trà: Tiệc này thường được tổ chức khoảng giữa buổi sáng hoặc giữa buổi chiều. Đây là loại tiệc khách mời chủ yếu được mời uống trà và cà phê, có một số bánh ngọt và có thể cả hoa quả. Hình thức tiệc trà thường được sử dụng cho các hoạt động gặp gỡ, trao đổi diễn ra trong thời gian ngắn, hay các hoạt động không chính thống (như gặp gỡ giữa các phu nhân của cán bộ ngoại giao…).

-  Tiệc đứng (Chiêu đãi ăn đứng): đây là loại tiệc mà thức ăn, đồ uống được chuẩn bị phong phú, khách tự phục vụ hoặc có người phục vụ mang đi mời khách. Đồ uống có thể gồm nhiều loại từ rượu mạnh, rượu ngọt, rượu vang, bia và đồ uống nhẹ phù hợp với nhiều gu của khách. Đồ ăn gồm nhiều loại từ đồ khô, đồ nguội, đồ nóng và có thể cả súp, khách có nhiều lựa chọn và ăn no.

Chủ tiệc có thể để một số ghế hoặc bàn ăn để khách dự có thể ngồi nếu cần. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, chủ tiệc có thể chuẩn bị đủ bàn và ghế cho mọi người, để khách tự chọn đồ ăn thức uống và tự chọn một chỗ ngồi cho mình.

-  Tiệc ăn ngồi (Chiêu đãi ăn ngồi): Đây là loại tiệc đã được chủ tiệc chuẩn bị từ trước thực đơn và đồ uống phù hợp với đối tượng khách được mời. Vị trí từng người tham dự tiệc được sắp xếp trong bàn tiệc. Tùy theo số lượng khách tham dự, nếu ít người chủ tiệc có thể hướng dẫn khách vào chỗ ngồi của họ mà không cần đặt các đề tên. Nếu số lượng khách tương đối, sơ đồ bàn tiệc được sắp xếp trước, vị trí từng người có đặt các đề tên. Cũng có loại tiệc ngồi không xếp chỗ, người dự tiệc ngồi tự do. Tuy nhiên tham dự tiệc được tổ chức như vậy, mỗi người dự tiệc đều có ý thức chọn vị trí trong bàn tiệc và khách ngồi gần mình một cách hợp lý.

-  Tiệc gọi: Đây là loại tiệc ăn ngồi, thường được tổ chức tại nhà hàng. Theo thực đơn của nhà hàng khách được tự do lựa chọn, có thể mỗi người gọi đồ ăn và đồ uống khác nhau. Thời gian chờ đợi món ăn hơi lâu vì sau khi chọn thực đơn thì nhà hàng mới tiến hành làm món ăn để phục vụ. Tổ chức mời Tiệc gọi thường là giữa những người có quan hệ thân tình với nhau, số lượng khách tham dự cũng không đông và thời gian cho phép tương đối thoải mái.

Điểm cần lưu ý là thông thường trong giới ngoại giao, một cách hiểu không thành văn rằng tiệc ăn ngồi được coi là long trọng hơn tiệc ăn đứng. Tiệc ngồi đòi hỏi nhiều công sức cho việc tổ chức. Tuy nhiên, trong tiệc ngồi người dự tiệc không được cảm thấy thoải mái lắm, hơi gò bó và khó tiếp xúc trao đổi câu chuyện với nhiều người dự tiệc. Ngoài ra tiệc tối thường được coi là long trọng hơn tiệc trưa.

3.2. Về thực đơn chiêu đãi

Việc lựa chọn thực đơn tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố như tính chất của cuộc chiêu đãi (chính thức hay thân tình), hình thức chiêu đãi (tiệc đứng hay ngồi, ăn theo kiểu Âu hay Á), khả năng tài chính của chủ tiệc, truyền thống ẩm thực và gu của khách mời. Cần đặc biệt chú ý tới sự kiêng khem của khách vì lý do sức khỏe hoặc tôn giáo, ví dụ: người theo đạo Hồi không ăn thịt lợn và kiêng đồ uống có cồn; người Hinđu kiêng ăn thịt bò; phần lớn người dân châu Âu không ăn thịt chó, chim bồ câu. Cần tránh các món ăn mà người Việt cho là đặc biệt, hoặc “đặc sản”, như thịt rắn, thịt rùa hay những món ăn gây cho khách lúng túng khi dùng tay để xé như cua, ghẹ. Bên cạnh món ăn là đồ uống. Đồ uống phục vụ cho tiệc chiêu đãi có nhiều loại, từ đồ uống có cồn, đồ uống có ga đến đồ uống giải khát. Theo truyền thống ẩm thực, mỗi một loại tiệc có loại đồ uống phù hợp với nó, mỗi một món ăn chế biến với những nguyên liệu khác nhau cũng có loại đồ uống phù hợp và mỗi một người khách với truyền thống văn hóa hay tôn giáo khác nhau cũng có đồ uống khách nhau.

Theo truyền thống ngoại giao châu Âu, người ta chỉ dùng rượu mạnh khi khai vị hay khi kết thúc tiệc. Trong khi ăn thường uống rượu có nồng độ thấp và dễ tiêu hóa là rượu vang. Vang trắng dùng khi thưởng thức món chế biến từ hải sản hay thịt màu trắng, vang đỏ dùng khi thưởng thức món ăn chế biến từ thịt màu đỏ. Tuy nhiên, với sự giao thoa văn hóa ẩm thực hiện nay, có thể truyền thống này không còn thích hợp với những thực khách khác nhau. Có người ưa dùng vang đỏ ngay cả khi dùng đồ chế biến từ hải sản, có người ưa dùng rượu mạnh trong khi ăn. Đối với nhiều nước châu Á và Đông Âu, rượu trắng nồng độ cao được thưởng thức trong suốt bữa ăn. Và cũng có thực khách do yếu tố tôn giáo hoàn toàn không dùng rượu. Lựa chọn đồ uống cho buổi tiệc cũng là một điều không đơn giản. Giống như đối với việc lựa chọn thực đơn đồ ăn.

Trong bữa tiệc, thực đơn nên có món ăn dân tộc. Món ăn dân tộc cần được giới thiệu cho khách biết về nguyên liệu, cách chế biến và cách thưởng thức tạo cho thực khách sự hứng khởi và hiểu được nét đặc sắc ẩm thực truyền thống. Khi lựa chọn thực đơn cũng cần lưu ý đầu bếp chế biến phù hợp với lứa tuổi, thời tiết. Trong một bữa tiệc không nên có những món ăn trùng lặp nhau về nguyên liệu cũng như cách chế biến.

Trong bữa tiệc quan trọng, thực đơn được in trên giấy và để tại chỗ ngồi của khách. Có thực đơn thì khách biết có những món ăn gì, có cần kiêng khem không.

Tránh tình trạng khách dự chiêu đãi mà vẫn đói, tùy theo yêu cầu cũng như thực khách dự, nếu cuộc chiêu đãi lớn khách nhiều khẩu vị khác nhau, thực đơn chuẩn bị nên đa dạng để khách dù với lý do gì có thể chọn lựa được món ăn phù hợp. Đối với chiêu đãi ăn ngồi, nếu vị khách mời quan trọng có yêu cầu ăn kiêng, chủ tiệc cần tìm cách đáp ứng hợp lý.

Thức ăn chuẩn bị cần có phương án dự phòng. Đối với ăn ngồi, cần tính đến việc thực khách thích một món nào đó xin ăn thêm hoặc do trục trặc trong bữa tiệc cần có để thay thế. Đối với ăn đứng theo dạng buffet, vì món ăn phong phú, nên thông thường số suất làm thực tế bao giờ cũng thấp hơn số lượng giấy mời phát ra. Tuy nhiên, cần tính toán lượng giấy mời phát ra và lượng khách đến dự tương đối sát, tránh tình trạng thiếu đồ ăn và đồ uống cũng như dụng cụ phục vụ.

Thời gian tổ chức các bữa tiệc có thể khác nhau: hoặc vào buổi sáng, trưa, chiều, tối, hoặc thậm chí là đêm. Tùy theo yêu cầu lễ tân, tính chất cuộc chiêu đãi và thời gian cho phép cũng như thông lệ lễ tân của mỗi quốc gia, thời gian tổ chức tiệc có thể được thu xếp vào thời gian khác nhau trong ngày. Trừ tiệc rượu và tiệc trà là loại tiệc mà người ta tổ chức như một lý do để gặp gỡ nhau được tổ chức vào một thời gian thuận tiện trong ngày còn các loại tiệc khác đều được tổ chức vào giờ ăn theo thông lệ hay truyền thống của nước sở tại.

3.3. Phòng và dụng cụ phục vụ chiêu đãi

3.3.1. Phòng chiêu đãi

Liên quan đến phòng tổ chức chiêu đãi, ta lưu ý một số điểm sau:

-  Đối với chiêu đãi ăn ngồi: Khoảng cách giữa các ghế không quá gần làm cho người ăn gò bó và khó khăn cho người phục vụ. Nhưng khoảng cách giữa các ghế cũng không được quá xa, làm cho khách khó giao lưu nói chuyện với người bên cạnh. Trong phòng đợi khai vị (nếu có) khách thường đứng nói chuyện, tuy nhiên, có thể kê một số ghế salon hoặc ghế tựa để dành cho phụ nữ hoặc người cao tuổi.

-  Đối với chiêu đãi ăn đứng:  cần kê một số ghế cho những khách có yêu cầu có thể ngồi nghỉ. Tổ chức buffet, nếu phòng tiệc đủ rộng có thể kê một số bàn ghế cho thực khách. Khách tự lựa chọn đồ ăn, đồ uống và có thể tìm chỗ ngồi ăn và nói chuyện với nhau.

-  Đối với tiệc trà: thông thường dùng salon, kê theo hình vòng cung hoặc tròn quanh phòng tiệc hướng vào nhau để nói chuyện hoặc cũng có thể kê theo cụm tạo thành những nhóm khác nhau. Nếu điều kiện không cho phép, hoặc khách đông tiệc trà cũng có thể tổ chức theo kiểu tiệc đứng. Có bàn để bánh, kẹo, hoa quả và đồ uống khách tự phục vụ. Kê một số bàn, ghế thành từng cụm cho một số người muốn ngồi nói chuyện.

3.3.2. Dụng cụ chiêu đãi

Liên quan đến dụng cụ chiêu đãi, ta cần lưu ý những điểm như sau:

-  Dụng cụ phục vụ phải phù hợp với thực đơn. Thực đơn Âu có dụng cụ cho thực đơn Âu, thực đơn Á có dụng cụ cho thực đơn Á. Kể cả trong trường hợp thực đơn Á, khách mời chưa quen dùng dụng cụ ăn Á cần chuẩn bị dụng cụ ăn kiểu Âu để khi cần đáp ứng được ngay. Hoặc nếu cần thiết có thể sắp song song hai bộ đồ ăn để khách tùy chọn. Mỗi loại đồ uống có loại li, cốc phù hợp.

-  Đối với những cuộc chiêu đãi chính thức, đặc biệt khi có sự tham dự của nhân vật quan trọng, ngay cả khi tổ chức tiệc tại nhà hàng hay khách sạn đạt chuẩn về dịch vụ cũng cần yêu cầu nhà hàng lưu ý phục vụ bằng loại dụng cụ sang trọng phù hợp với yêu cầu lễ tân.

-  Đối với chiêu đãi ăn đứng, số lượng bộ đồ ăn và li, cốc dùng cho chiêu đãi cần chuẩn bị nhiều loại khác nhau, phù hợp với yêu cầu của thực đơn và lựa chọn của khách. Nhiều thực khách thay đổi đồ dùng sau khi thưởng thức một món ăn hay một loại đồ uống. Thông thường, đối với cuộc chiêu đãi này, đồ dùng chuẩn bị tối thiểu gấp rưỡi lượng khách dự. Nếu không có lượng dự trữ khi cần, cần tổ chức người phục vụ lau rửa kịp thời đồ vừa thu vào để phục vụ.

-  Đối với chiêu đãi ăn ngồi, mặc dù sắp đủ đồ dùng trên bàn tiệc cho mỗi thực khách, cần dự phòng vài bộ để khi cần có dụng cụ thay thế ngay.

-  Kiểm tra kỹ dụng cụ trước khi phục vụ tiệc. Dụng cụ chiêu đãi phải được lau chùi sạch sẽ, đồng bộ, không sứt mẻ, không có dấu tay cầm (soi ra ánh sáng để kiểm tra). Trong trường hợp không đủ đồng bộ một loại đồ dùng chiêu đãi có thể dùng một số bộ đồ dụng cụ khác một cách hợp lý theo khu vực khách. Không dùng bộ đồ cọc cạch như tách này đĩa kia.

3.4. Một số loại bàn và cách xếp bàn tiệc phổ biến hiện nay

Chiêu đãi ngoại giao ăn ngồi người ta có thể dùng rất nhiều loại bàn tiệc với nhiều loại hình thù khác nhau. Có bàn tiệc hình chữ nhật hay còn gọi là bàn chữ I (Hình 1, 2), có bàn tiệc hình tròn (Hình 3, 4), có bàn tiệc hình chữ U (Hình 5), có bàn tiệc hình chữ T (Hình 6). Ngoài ra còn có bàn hình elíp là một cách biến thể của bàn hình tròn hay hình răng lược.

Người ta chọn loại bàn nào cho một cuộc chiêu đãi. Đây là một câu hỏi khó có thể đưa ra câu trả lời thỏa đáng. Việc chọn loại bàn cho một cuộc chiêu đãi ăn ngồi phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, ở đây loại trừ yếu tố khách quan là do điều kiện vật chất không có loại bàn khác hay do hạn chế diện tích của phòng tổ chức tiệc. Đó có thể là yêu cầu chính trị của buổi tiệc, hoặc số lượng khách mời, hoặc số lượng những vị khách quan trọng cần phải xếp chỗ một cách thỏa đáng trong bàn tiệc.

Trong một tiệc chiêu đãi lớn, thông thường người ta dùng nhiều bàn. Khách được chia ra ở các bàn tiệc. Đối với những bữa tiệc này người ta có thể kết hợp dùng nhiều loại bàn khác nhau. Tuy nhiên không nên dùng quá nhiều loại, tạo cho khách tâm lý bị phân biệt đối xử một cách quá đáng mà chỉ nên dùng hai loại bàn, một loại dành cho những khách mời quan trọng, loại kia dùng cho các khách khác. Khi kết hợp người ta thường dùng bàn chữ nhật với bàn tròn.

Sắp xếp chỗ ngồi cho khách tham dự một bữa tiệc ăn ngồi rất phong phú, song xếp thế nào cũng xoay quanh ba cách sau đây:

Cách 1: Xếp khách 2 bên bàn tiệc ngồi đối diện. Cách ngồi này thông thường chủ tiệc và khách chính ngồi giữa, trong bàn tiệc chỉ có một trung tâm nói chuyện là ở giữa bàn. Thứ tự lễ tân xếp chỗ cho khách là từ giữa bàn trở ra đầu bàn, ví dụ như bàn hình chữ nhật (Hình 1).

Cách 2: Xếp khách ngồi vòng quanh bàn tiệc. Với cách xếp này không có người dự tiệc phải ngồi đầu bàn. Cách xếp này có thể áp dụng với tất cả các loại bàn, miễn là các cạnh bàn đủ rộng để có thể xếp được chỗ, như bàn chữ nhật (Hình 2), bàn hình vuông, bàn hình tròn, bàn hình ô van, bàn hình chữ T, bàn hình chữ U, bàn răng lược. Tùy theo cách xếp mà tạo ra một, hai hay nhiều trung tâm nói chuyện trong bàn tiệc.

Cách 3: Xếp khách ngồi một bên của bàn, không xếp người ngồi đối diện, đặc biệt là chỗ ngồi của chủ chính, khách chính và những vị khách quan trọng. Người ta dùng cách xếp này còn để đáp ứng một yêu cầu khác là để xem biểu diễn được tổ chức trong bữa tiệc. Xếp một bên tức là không xếp khách quay lưng vào sân khấu. cách xếp này có thể dùng bàn chữ nhật, bàn hình ô van, hay bàn chữ U, v.v


Hình 5: Hình bàn chữ U


3.5. Một số lưu ý khi xếp chỗ ngồi cho khách

Sắp xếp chỗ ngồi trong bàn tiệc phải tương xứng với cương vị của từng người khách. Với những tiệc chiêu đãi, đặc biệt là đối với khách mời là những quan chức cao cấp, những người có địa vị xã hội, việc sắp xếp vị trí chỗ ngồi trong bàn tiệc rất cần cẩn trọng. Sắp xếp sai không đúng vị trí lễ tân của khách có thể gây ra những hiểu lầm đáng tiếc. Nếu là cuộc chiêu đãi long trọng, trên bàn tiệc trước chỗ ngồi của khách nên đặt biển ghi tên khách.

Nếu một cuộc chiêu đãi lớn, có nhiều bàn tiệc và số đông khách mời, nên có sơ đồ bàn tiệc đặt ở phòng chờ hoặc tiền sảnh để khách dự tiệc biết được vị trí của mình trong bàn tiệc, tránh bị lúng túng đi tìm chỗ hay sắp xếp chỗ ngồi sớm và gửi kèm theo giấy mời cho từng khách vị trí chỗ ngồi để khách dễ dàng tìm được chỗ ngồi của mình.

Trong thực tế ngoại giao hiện nay, có những cuộc chiêu đãi ăn ngồi mà lượng khách tham dự rất đông lên tới cả nghìn người, người tổ chức có thể sắp xếp chỗ ngồi theo từng bàn tiệc, trong bàn tiệc thực khách ngồi tự do.

Đối với một cuộc chiêu đãi thực khách không đông và chỉ có một bàn tiệc, có thể không cần xếp các đề tên trên, chủ tiệc có thể phân công người hướng dẫn từng vị khách vào chỗ ngồi của mình.

Cần cân nhắc và thận trọng khi sắp xếp chỗ ngồi trong bàn tiệc. Một số nguyên tắc cần lưu ý khi sắp xếp chỗ ngồi bàn tiệc:

-  Càng gần chủ tiệc là chỗ càng long trọng.

-  Chỗ bên tay phải chủ tiệc và khách chính long trọng hơn chỗ bên tay trái.

-  Chủ nơi khác đến xếp trên chủ tại chỗ.

-  Xen kẽ giữa chủ và khách, nam và nữ. Có thể chủ nhà mời vị khách danh dự ngồi đối diện để cùng chủ trì bữa tiệc. Không xếp phía khách ngồi một bên, phía chủ nhà ngồi một bên trừ phi đó là bữa tiệc làm việc cần thiết phải xếp như vậy.

-  Không xếp phụ nữ dự tiệc với tư cách phu nhân ngồi đầu bàn tiệc. Cố gắng không xếp phụ nữ ngồi đầu bàn.

-  Chủ tiệc luôn xếp ngồi ở vị trí dễ quan sát toàn bộ bữa tiệc.

-  Không xếp một cặp vợ chồng ngồi đối diện nhau; tốt nhất là xếp ngồi cùng phía trong một bàn tiệc. Một cuộc chiêu đãi mà chủ và khách là những cặp vợ chồng, có thể xếp xen kẽ ông, bà của các cặp khác nhau để tạo điều kiện giao lưu trong bữa tiệc hoặc cũng có thể xếp xen kẽ theo cặp vợ chồng.

-  Nếu vì lý do nào đó không thể xếp một cặp vợ chồng ngồi ngang nhau thì nên ưu tiên xếp vợ trước. Người chồng có thể xếp ngồi chỗ thấp hơn, nhưng chủ nhà phải tìm cách giải thích và xin lỗi trước.

-  Tại cuộc chiêu đãi có lãnh đạo cấp cao hơn mình dự mặc dù mình là chủ tiệc, ví dụ Tổng lãnh sự và phu nhân mời tiệc có vợ chồng Đại sứ dự thì theo phép lịch sự ngoại giao, Tổng lãnh sự mời Đại sứ và phu nhân chủ trì bữa tiệc. Phu nhân Tổng lãnh sự sẽ ngồi vị trí quan trọng hơn các phu nhân khác (bên phải Đại sứ), Tổng lãnh sự ngồi bên phải phu nhân Đại sứ. Trong trường hợp khách danh dự của bữa tiệc có vị trí quan trọng thì ngoài việc nhường vị trí chủ tiệc cho lãnh đạo của mình, chủ tiệc còn dành vị trí danh dự cho khách quan trọng, mình và phu nhân/phu quân (nếu tham dự) tìm một vị trí khiêm tốn phù hợp trong bàn tiệc.

-  Nếu cuộc chiêu đãi ăn ngồi gồm nhiều bàn tiệc khác nhau, bàn tiệc có chủ tiệc là bàn quan trọng nhất, các bàn càng xa bàn chủ tiệc mức độ lễ tân giảm. Trong mỗi bàn tiệc ngoài nguyên tắc chức vụ tương đương, cố gắng sắp xếp cạnh nhau những khách có cùng nghề nghiệp hoặc nghề nghiệp gần với nhau, có cùng ngôn ngữ hoặc có thể dùng được một ngoại ngữ chung để tiện cho khách trao đổi trong bữa tiệc. Mỗi bàn tiệc cần xếp ít nhất một người của chủ nhà để tiếp khách, trừ trường hợp chủ nhà không đủ người.

-  Không xếp ngồi cạnh nhau khi giữa  khách có những mối quan hệ tế nhị, có thể là quan điểm chính trị, có thể quan hệ cá nhân.

-  Phiên dịch: nếu có phiên dịch, tùy theo yêu cầu lễ tân mà xếp vị trí ngồi cho phiên dịch phù hợp. Nếu ngồi trong bàn tiệc, phiên dịch xếp ngay bên trái của người được phiên dịch. Nếu là bàn danh dự gồm những vị khách quan trọng, có thể không xếp phiên dịch trong bàn tiệc, phiên dịch (không ăn tiệc) ngồi phía sau người được phiên dịch. Nếu là phiên dịch của khách thì cần thông báo trước cho khách để người phiên dịch biết chuẩn bị trước. Nếu một cuộc chiêu đãi chỉ có một bàn tiệc và số lượng thực khách không đông thì không nhất thiết phải xếp phiên dịch ngay cạnh người được phiên dịch, có thể xếp ở một chỗ khác trong bàn tiệc. Đối với cuộc chiêu đãi lớn có nhiều bàn tiệc để đảm bảo cho chủ và khách có thể nói chuyện được với nhau thì mỗi bàn nên có một phiên dịch.

3.6. Một vài lời khuyên về phong cách bàn tiệc

Tham dự một bữa tiệc là một phần cuộc sống xã hội .Ta cùng một lúc phải sử dụng cả nghệ thuật đối thoại và nghệ thuật ăn uống. Người ta có thể né tránh nói chuyện, yên lặng và nghe những người khác trao đổi chuyện trò, nhưng người ta không thể tránh được việc dùng các món ăn và dụng cụ ăn uống khi dự tiệc. Coi thường phong tục, tập quán trong ăn uống chính là khiêu khích một cách không có lợi, là thể hiện tính tự do quá trớn một cách không cố ý nhưng hậu quả của nó chỉ có thể làm hại cho chính mình. Dưới đây là một vài nguyên tắc cần tuân thủ.

3.6.1. Tư thế ngồi

Tại bàn tiệc, khách ngồi thẳng lưng, chỉ cúi không gập lưng. Cổ tay dựa vào mép bàn, không dùng cánh tay ôm lấy đĩa như sợ bị “gắp trộm” thức ăn. Lưng không tựa vào ghế mà chỉ chạm vào lưng ghế. Không gập người để ăn, đó không phải là tránh đau lưng mà là để ngồi trong tư thế có thể nói chuyện được với người khác, bởi điều đó không thể thực hiện được khi chúi mũi vào đĩa thức ăn. Chân không choãi ra hai bên, không bắt chéo lên nhau để không chạm phải chân của người ngồi bên cạnh, mà co lại quanh ghế của mình. Nếu không dùng hai tay để cắt thức ăn thì có thể đặt trên mép bàn, không nên đặt khủyu tay tì lên mặt bàn.

3.6.2. Khăn ăn

Khăn ăn được trải lên đầu gối, dùng khăn ăn để chùi miệng, đặc biệt sau khi uống ngụm rượu, hoặc sau khi ăn một chút gì đó. Không giắt khăn ăn vào cổ, không nhét khăn ăn vào chỗ hở giữa hai cúc áo. Khăn ăn bằng giấy để trên bàn cạnh đĩa đựng thức ăn trong suốt bữa tiệc. Khăn ăn dùng để lau miệng, không dùng để lau đĩa và bộ đồ ăn. Trước khi rời bàn, đặt khăn ăn ở gần đĩa nhưng không gấp lại: nếu gấp có nghĩa là bày tỏ ý muốn được dùng lại khăn tối hôm đó hoặc ngày hôm sau tức là sẽ trở lại mà không cần được mời.

3.6.3. Dụng cụ ăn

Việc chọn dụng cụ ăn để sử dụng đối với mỗi món ăn dễ bị nhầm lẫn. Tuy nhiên, nguyên tắc chọn lại đơn giản và theo logic: bắt đầu từ bên tay phải đồng thời với tay trái,  những cái xa đĩa ăn nhất và kết thúc với cái sát đĩa ăn. Trong một số trường hợp, người ta có thể hạn chế số lượng dụng cụ ăn trên bàn tiệc bằng cách đưa dần ra cùng với các món ăn. Khi phục vụ món súp, người ta sẽ mang thìa ăn súp, khi phục vụ món thịt bò người ta sẽ mang theo phục vụ dao và dĩa phù hợp. Tuyệt đối không dùng dụng cụ ăn để khua múa hoặc chỉ trỏ, điều đó chứng tỏ sự thiếu hiểu biết về nghệ thuật ăn uống: đó chính là phát ra một thông điệp không hữu nghị đi ngược lại với sự thân thiện, vui vẻ mà mọi người muốn tạo ra. Cần sử dụng dụng cụ thức ăn đúng mục đích, chức năng như dao để cắt thức ăn, thìa để ăn súp, canh. Không dùng dao xiên thức ăn đưa lên miệng, dùng thìa để ăn súp hay canh, không húp từ bát.

Dùng dĩa tay trái hay tay phải? Có hai cách cầm dĩa, tùy theo mục đích sử dụng. Cách 1: dĩa ở tay trái, dao ở tay phải, răng dĩa quay xuống phía dưới. Cách này để ăn thịt và các thức ăn khác cần phải cắt nhỏ khi ăn. Dĩa luôn ở tay trái, tránh không chuyển sang tay phải khi không cần thiết. Cách 2: cầm dĩa ở tay phải, dao ở tay trái, răng dĩa hướng lên trên. Cách này để ăn những thức ăn không cần phải cắt như cá, rau, trứng, đồ tráng miệng. Dao ở tay trái để khi cần dùng lấy thức ăn vào dĩa.

Khi không sử dụng dao, dĩa người ta đặt lên thành đĩa, lưỡi quay vào phía trong. Dấu hiệu kết thúc một món ăn là đặt dao và dĩa song song trong lòng đĩa.

Đối với muối và tiêu, theo phép lịch sự, cần giới thiệu muối và hạt tiêu cho khách trước khi phục vụ, hoàn toàn giống như đối với các món ăn được đặt trên bàn. Đôi khi người ta thấy có những lọ gia vị nhỏ đựng muối và hạt tiêu kèm theo một thìa nhỏ: không được nhầm lẫn, đó không phải là đường, bởi lẽ đường không bao giờ được đặt trên bàn tiệc từ đầu bữa ăn, mà chỉ được mang ra cùng với cà phê.

Đối với bánh mỳ, sa-lát, và pho-mát: thông thường một chiếc đĩa được đặt ở phía trái để đựng bánh mỳ, hoặc đặt trước mặt thực khách 1 chiếc bánh mì nhỏ. Có thể cầm cả lát cắn ăn từng miếng nếu có phết bơ, hoặc không ta có thể dùng tay bẻ bánh mỳ thành từng miếng nhỏ để ăn. Tránh dùng dao cắt bánh mì. Salát phải được phục vụ riêng hoặc được đặt trong các đĩa riêng biệt, tránh để dấm trộn lẫn với các món ăn khác. Ngày nay, người ta có thể dùng dao để ăn sa-lát (việc cấm dùng dao cho món này trước đây là do dao không được làm bằng thép không rỉ, rất kỵ chanh và dấm). Khách dùng dao và dĩa lấy pho-mát, sau đó có thể ăn thẳng hoặc phết lên bánh mỳ.

3.7. Một số lưu ý (về quy tắc) khi đi dự tiệc

Chỉ nên bắt đầu ăn khi toàn bộ khách trong bàn ăn đã được phục vụ món ăn, không nên ăn trước trong khi có người còn đang đợi được phục vụ.

Không nhai tóp tép gây ra tiếng kêu. Khi nhai thức ăn cần ngậm miệng và không vừa nói, vừa nhai thức ăn.

Khi đang ăn lỡ đánh rơi dụng cụ ăn hoặc đánh vỡ cốc ly thì không cúi xuống nhặt, để người phục vụ bàn tự lo dọn và họ sẽ đưa cho bạn đồ dùng mới. Khi cần lấy thức ăn hoặc đồ gì đó như gia vị... mà chúng lại ở quá xa mình thì không nên đứng dậy nhoài người ra lấy mà có thể nhờ người thuận tiện hơn chuyển giúp cho.

Trong bữa tiệc khi nói chuyện với người bên này không quay hẳn lưng lại người bên kia.

Khi đã ăn xong hoặc không muốn ăn tiếp, cần thu dọn chỗ thức ăn còn lại trên đĩa của mình, đặt dao, dĩa song song với nhau, chuôi về phía phải của đĩa để người phục vụ biết và dọn đi. Khi ăn tiệc chỉ nên ăn thức ăn đã có trong thực đơn và lấy thức ăn vừa đủ, không lấy nhiều quá để ăn sao cho vừa hết. Không để thừa thức ăn quá nhiều trên đĩa làm cho chủ tiệc nghĩ rằng món ăn không ngon, bị khách chê...

Hạn chế xin thêm thức ăn, nếu cần thiết thì chỉ nên xin thêm thức ăn món chính, không nên yêu cầu thêm pho-mát, món tráng miệng. Nếu muốn từ chối món ăn nào đó thì chỉ cần nói “ Cảm ơn, tôi ăn đủ rồi”, không nên giải thích “Món đó tanh”, “Món đó ghê ghê”, “Tôi không ưa món đó”...

Trong khi ăn tiệc không nên phê phán món ăn, bình luận về những người xung quanh. Việc nhằn xương cũng phải nhẹ nhàng, không dùng tay lấy xương từ trong miệng ra mà dùng lưỡi đẩy nhẹ xương ra, lấy thìa hoặc dĩa hứng lấy và để nhẹ nhàng bên cạnh mép đĩa, sao cho không rơi vào lòng đĩa và cũng không rơi xuống khăn bàn.

Nếu súp, canh quá nóng cần đợi cho nguội bớt rồi ăn, không thổi, húp. Chủ tiệc vừa ăn vừa quan sát khách ăn, không ăn xong trước khách. Nếu có khách muốn ăn thêm chút ít thì chủ cũng cần lịch sự lấy thêm chút thức ăn để cùng ăn với khách. Nên dùng khăn hoặc bàn tay che miệng khi xỉa răng hoặc lấy thức ăn giắt trong miệng (nhưng cũng không nên làm quá, gây sự chú ý không cần thiết).

Khi mãn tiệc, chủ tiệc đứng lên trước. Nam kéo ghế giúp phụ nữ bên cạnh mình lúc vào bàn và lúc rời bàn tiệc. Khi ra về, người có chức vụ thấp hơn ra về sau, tất cả đợi khách chính ra về trước rồi mới được lần lượt ra về.

Khi dự tiệc đứng với món ăn, đồ uống tự chọn, nếu món ăn lạ chưa biết không nên lấy nhiều vì có thể không hợp khẩu vị sẽ bỏ thừa. Nên lấy một ít để thử, nếu hợp khẩu vị mới lấy dùng. Tiệc đứng là tiệc món ăn được chủ tiệc chuẩn bị rất phong phú, vì vậy để có thể thưởng thức được nhiều món, mỗi món nên lấy vừa đủ. Khi lấy đủ đồ ăn hay đồ uống không nên lưu lại bàn lâu để nhường chỗ cho khách khác (đây là chi tiết khá quan trọng, vì trên thực tế, nhiều khi mải nói chuyện khiến người ta quên nguyên tắc này).

Đúng giờ là một yêu cầu quan trọng trong hoạt động ngoại giao. Chính vì vậy, khi đã nhận lời dự tiệc chiêu đãi nên đảm bảo đúng giờ. Nếu đến sớm để thể hiện sự nhiệt tình thì chỉ nên sớm khoảng 5 phút, không nên đến quá sớm vì có thể gây bất tiện và lúng túng cho chủ tiệc khi chưa chuẩn bị sẵn sàng để đón khách. Cũng tương tự như vậy, không nên đến quá muộn. Nếu vì một lý do nào đó mà phải đến muộn, đặc biệt là trong trường hợp tiệc ngồi thì cần báo trước cho chủ tiệc để chủ tiệc có thể chủ động và vẫn giữ chỗ cho mình nếu tiệc bắt đầu đúng giờ. Nếu biết không thể đến trong vòng 30 phút sau khi tiệc bắt đầu thì nên cáo lỗi không dự.

Nếu là khách mời cùng dự tiệc với Lãnh đạo của Cơ quan thì không nên đến dự tiệc sau Lãnh đạo. Nếu là cuộc chiêu đãi lớn, nên tìm chỗ trước cho thủ trưởng của mình và hướng dẫn vào chỗ ngồi. Và chỉ được về sau khi thủ trưởng về. Khi ra về cần cảm ơn và chào chủ tiệc.

(Trích tài liệu tập huấn năm 2017 của FOSET – BNG)

(Xin mời xem tiếp phần 4. Cách thức phục vụ trong các bữa tiệc)



Tin nổi bật.........................................................................................................
Ngoại giao Việt Nam với đẩy mạnh thông tin đối ngoại ( 14/08 )
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Ngoại giao 30 ( 14/08 )
Tổng Bí thư: Ngoại giao cần mạnh dạn đột phá, dám nghĩ dám làm ( 13/08 )
CÁC NHÀ TÀI TRỢ TỈNH JEOLLABUK – HÀN QUỐC TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG VIỆN TRỢ PHI CHÍNH PHỦ TẠI XÃ EA HỒ, HUYỆN KRÔNG NĂNG ( 14/08 )
Đoàn công tác của tỉnh Đắk Lắk trao kinh phí hỗ trợ tỉnh Attapeu – CHDCND Lào ( 13/08 )
GIAO LƯU HỮU NGHỊ GIỮA HỌC SINH TỈNH ĐẮK LẮK (VIỆT NAM) VÀ TỈNH OSAKA (NHẬT BẢN) ( 10/08 )


Các tin đã đăng.............................................
Chiêu đãi ngoại giao ( 21/11 )
CÔNG TÁC LỄ TÂN NGOẠI GIAO ( 20/11 )
CHƯƠNG V NHỮNG HIỆP ĐỊNH NGOẠI GIAO ĐÃ KÝ KẾT ( 15/11 )
CHƯƠNG IV SOẠN THẢO VĂN KIỆN NGOẠI GIAO ( 14/11 )
CHƯƠNG III . VĂN KIỆN NGOẠI GIAO ( 13/11 )
CÔNG VĂN LỄ TÂN, HÀNH CHÍNH ( 08/11 )
CÔNG VĂN VÀ VĂN KIỆN NGOẠI GIAO ( 07/11 )
Sở Ngoại vụ với công tác đón tiếp khách quốc tế đến tham dự Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột ( 08/05 )
KỂ CHUYỆN TÀI NGOẠI GIAO CỦA BÁC HỒ ( 02/08 )
Nghi thức dự tiệc thế nào? ( 21/05 )
TÌM KIẾM
HỘP THƯ GÓP Ý
THÔNG TIN CẦN BIẾT
Lịch làm việc của lãnh đạo
Chính phủ
Bộ ngoại giao
Khiếu nại tố cáo
Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk